Konstytucja dla Nauki odpowiada na rekomendacje OECD i KE

czwartek, 26 października 2017

Polskie uczelnie wspierają innowacyjność, angażują się w liczne partnerstwa z otoczeniem gospodarczym, a studenci chętnie zrzeszają się w studenckich klubach przedsiębiorczości – m.in. takie wnioski płyną z przygotowanego przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) i Komisję Europejską raportu o polskim szkolnictwie wyższym.

Dokument pt. Supporting Entrepreneurship and Innovation in Higher Education in Poland powstał w wyniku dwuletniego przeglądu, jaki objął Polskę, a także Irlandię, Bułgarię, Holandię, Węgry, a lokalnie również Niemcy i Czechy w latach 2015-2016. Raport identyfikuje mocne strony polskiego szkolnictwa wyższego, zawiera rekomendacje i wskazuje na dobre praktyki. Konstytucja dla Nauki, której projekt Jarosław Gowin przedstawił na Narodowym Kongresie Nauki w Krakowie we wrześniu tego roku, odpowiada na większość rekomendacji OECD.   

Innowacyjność – strategiczny filar polskich uczelni

Z raportu wynika, że wiele uczelni z kwestii dotyczących innowacyjności i przedsiębiorczości uczyniło filar swoich strategii rozwojowych. Dzięki środkom pochodzącym m.in. z Funduszy Strukturalnych Unii Europejskiej rozbudowują one ofertę kształcenia w zakresie przedsiębiorczości i wspierają powstawanie innowacyjnych centrów.

Dokument zwraca uwagę na projekty i inicjatywy realizowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, wzmacniające więzy między biznesem a nauką.  Są to:

  • Program Rozwoju Kompetencji,
  • Program Praktyk Zawodowych w Państwowych Wyższych Szkołach Zawodowych,
  • powołanie Rady ds. Innowacyjności,
  • wprowadzenie Krajowych Ram Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego,
  • wprowadzenie centralnego systemu monitorowania Ekonomicznych Losów Absolwentów (ELA).

Największe wyzwania stojące przed szkolnictwem wyższym

Autorzy dokumentu zaznaczają jednocześnie obszary, które warto poddać analizie i ulepszyć. Dalsza intensyfikacja działań proinnowacyjnych – z którymi mieliśmy do czynienia w ostatniej dekadzie – wymaga większych inwestycji ze strony zarówno uczelni i instytucji naukowych, jak i rządu. Szkoły wyższe aktywnie angażują się w kontakty z otoczeniem społeczno-gospodarczym (z biznesem i samorządem), jednak relacje te mają charakter głównie personalny. Eksperci postulują wzmocnienie instytucjonalnego charakteru tychże relacji. Ponadto poprawy wymaga umiędzynarodowienie polskiego szkolnictwa wyższego.

OECD i KE podkreślają, że zajęcia z przedsiębiorczości oferuje większość polskich uczelni. Wymagają one jednak zwiększenia poziomu interdyscyplinarności. Tego typu kształcenie odbywa się głównie w ramach zajęć ponadprogramowych. Sami studenci bardzo chętnie angażują się w te dodatkowe inicjatywy – studenckie kluby przedsiębiorczości zrzeszają bowiem bardzo wielu młodych ludzi.

Zmiany w szkolnictwie wyższym już trwają – część rekomendacji wdrożona

Konstytucja dla Nauki

Zalecenia ekspertów OECD wpisują się w działania prowadzone przez MNiSW
w ramach reformy szkolnictwa wyższego i nauki, czyli Konstytucji dla Nauki. Projekt ustawy przewiduje m.in.:

  • wzmocnienie dydaktycznej ścieżki rozwoju kariery akademickiej,
  • wzmocnienie kształcenia na studiach o profilu praktycznym,
  • możliwość udziału otoczenia zewnętrznego w zarządzaniu uczelnią,
  • uwzględnienie kryterium wpływu na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki w ewaluacji jakości kształcenia i działalności naukowej,
  • tworzenie regionalnych inicjatyw doskonałości.

Dwie ustawy o innowacyjności

Do zmian legislacyjnych wspierających innowacyjność należy zaliczyć wprowadzenie od 1 stycznia 2016 r. 50-procentowej ulgi podatkowej na działalność badawczo-rozwojową. Na mocy tzw. II ustawy o innowacyjności, która ma wejść w życie w styczniu 2018 r., ulga zostanie zwiększona do 100 proc., a w przypadku Centrów Badawczo-Rozwojowych do 150 proc.

Sieć Badawcza: Łukasiewicz

W celu usprawnienia współpracy sektora nauki i biznesu planowane jest także utworzenie w I kwartale przyszłego roku Sieci Badawczej: Łukasiewicz, która pozwoli na koncentrację prac rozwojowych w obszarach kluczowych dla polskiej gospodarki.

Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej

1 października tego roku powołana została Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej, której celem jest  inicjowanie i realizowanie działań wspierających międzynarodową wymianę akademicką oraz proces umiędzynarodowienia polskich uczelni i jednostek naukowych oraz upowszechnianie informacji o polskim systemie szkolnictwa wyższego.

Doktorat wdrożeniowy

Wśród inicjatyw wspierających rozwój przedsiębiorczości akademickiej na szczególną uwagę zasługuje również:

  • uruchomienie programu ministra Doktorat wdrożeniowy, mającego na celu  tworzenie warunków do rozwoju współpracy pomiędzy środowiskiem naukowym
    a środowiskiem społeczno-gospodarczym, prowadzonej w ramach studiów doktoranckich;
  • ogłoszenie  konkursu Zintegrowane Programy Uczelni, dzięki któremu uczelnie wprowadzą kompleksowe zmiany na rzecz  doskonałości dydaktycznej, wzmocnienia współpracy między uczelnią a przedsiębiorcami,
  • planowane ogłoszenie w listopadzie tego roku konkursu Studia dualne ukierunkowanego na upowszechnienie tzw. kształcenia naprzemiennego w szkołach wyższych i firmach.

Jak powstawał raport OECD i KE

Dokument powstał m.in. w oparciu o dwie wizyty studyjne w siedmiu polskich uczelniach (Politechnice Warszawskiej, SGH, Akademii Leona Koźmińskiego, UMCS, Politechnice Gdańskiej, Uniwersytecie Gdańskim oraz PWSZ w Elblągu), odpowiedzi na kwestionariusze wysłane do wszystkich polskich szkół wyższych oraz kwestionariusze skierowane do studentów uczelni biorących udział w przeglądzie.

Odpowiedzi na pierwszy kwestionariusz udzieliło 39 szkół wyższych, na drugi natomiast 2298 studentów. W dokumencie ujęto także materiały zgromadzone w raporcie krajowym (background report), sporządzonym przez dr inż. Marcina Forkiewicza z Politechniki Gdańskiej. Podczas wizyt studyjnych przedstawiciele OECD spotkali się także z reprezentantami KRASP, NCBR, PKA, PARP, władz lokalnych, akademickich inkubatorów przedsiębiorczości i parków technologicznych.

  • Tagi: Łukasz Szumowski, ministerstwo nauki i szkolnictwa wyższego , OECD, Komisja Europejska, szkolnictwo wyższe, przedsiębiorczość

    Pobierz darmowe oprogramowanie
    do przeglądania plików